12. Sztuka islamu
W 610 r. Mahometowi objawia się anioł przekazując mu prawdy, które posłużyły za podwaliny islamu, Mahomet zmarł w 632 r. Nawracając przedtem i jednocząc plemiona arabskie, w ciągu 100 lat po śmierci Mahometa islam rozprzestrzenił się na Palestynę, Syrię, Egipt, Afrykę Północną a następnie Hiszpanię i Francję gdzie w 732 r. pochód muzułmanów na Europę zatrzymał Karol Młot (dziadek Karola Wielkiego). Mahomet podobnie jak Mojżesz zabraniał kultu obrazów i rzeźby, co przyczyniło się do zatrzymania rozwoju tego segmentu sztuki. Szybko natomiast rozwijała się architektura i sztuka dekoracyjna. Muzułmanie nie mieli żadnej własnej tradycji jeśli chodzi o sztukę dlatego wszelkie motywy zapożyczali od ludów które podbijali, w zależności od lokalizacji widzimy wpływy bizantyjskie lub perskie. Np. Meczet Mutawakkil w irackiej Samarze przypomina Ziggurat. Z połączenia tych wszystkich wpływów powstał styl islamski. Jego przykładem jest Wielki Meczet w Kordowie, którego budowa rozpoczęła się w 786 r. Kordowa w Hiszpanii i Bagdad w Iraku były największymi centrami kultury islamskiej w VIII do XI w. Wewnątrz budowli znajduje się ponad 1000 kolumn zwieńczonych podwójnymi łukami, które podpierają dach świątyni. Kolumny ustawione są w równoległych rzędach. W każdym meczecie znajduje się mihrab – nisza modlitewna zwrócona ku Mekce. Wejście do mihrabu symbolizuje bramy miasta i jest bogato zdobione, Mihrab w Wielkim Meczecie jest zwieńczony kopułą, w nacinanych łukach wejściowych znajdują się arabseki, we wnętrzu kopuły mihrabu wyrzeźbiono muszlę i pokryto ją mozaiką przedstawiającą liście i kwiaty w kolorach niebieskich, zielonych i czerwonych na złotym tle, muszlę umieszczono w 8mio ramiennej gwieździe, która ma za zadanie rozdzielać ciężar kopuły na wsporniki.
Alhambra budowa twierdzy trwała od 1248 – 1354 r. ( większość Hiszpanii przejęta była przez chrześcijan w ramach rekonkwisty) Grenada była ostatnią ostoją islamu w Hiszpanii w tych czasach. Najsłynniejszą częścią twierdzy jest dziedziniec Lwów – prostokątny dziedziniec z fontanną otoczoną przez 12 lwów z białego marmuru. Dziedziniec otoczony jest przez kolumnową galerię, która prowadzi do pawilonów przykrytych kopułą wspartą na 8śmio ramiennej lśniącej gwieździe wyznaczonej przez 16 okien, górna część kopuły i kwadratowy sufit przykryty gwiazdą są zdobione mukarnas motywem dekoracyjnym który przypomina stalaktyty albo stopiony wosk w rzeczywistości są jednak misternie wyrzeźbionymi geometrycznymi kształtami.
Innymi przykładami misternych kaligraficznych dekoracji są islamskie rękopisy. np. Kopia Koranu z XIV w. Pochodząca z Kairu.
Jeszcze innym przykładem jest islamska tkanina z XIII w. Pochodząca z południowej Hiszpanii, tzw. Sztandar z Las Navas de Tolosa. .
Tadż Mahal – mauzoleum wzniesione przez Szahdżahana dla swojej ukochanej małżonki Mumtaz Mahal, budowa trwała od 1632- 1654 r. Uważany za jeden z cudów świata. W budowli tej mieszają się styl islamski, perski, indyjski i mongolski. Bryła przykryta jest 3 kolumnami, główna kopuła wznosi się na 65 m. Wysokości, po jej bokach znajdują się 2 mniejsze. Na rogach płyty, na której stoi mauzoleum znajdują się 4 minarety również zwieńczone kopułami. Każda kopuła zwieńczona jest pinaklem oraz pokryta dekoracjami przypominającymi płatki kwiatu lotosu. Wejście zwieńczone jest szpiczastym łukiem, który powtarza się też w zwieńczeniach okien. Łukowate arkadki w kształcie płatka stanowią podporę bocznych kopuł oraz kopuł wieńczących minarety.
- Geneza i początki sztuki gotyckiej w północnej Francji: rola opata Suger i opactwa Sant Denis pod Paryżem.
Suger był opatem bazyliki Sant Denis i uważany jest za wynalazcę architektury gotyckiej. Sugar dążył do tego aby bazylika odzwierciedlała potęgę Francji i Boga, kościół w którym znajdowały się relikwie św. Dionizego – patrona Francji- był jednak zbyt mały i nie był w stanie pomieścić wszystkich wiernych. Sugar uważał również, że świątynia powinna być jaśniejsza, gdyż Bóg to światło. Opat ściągnął więc do Sant Denis najznakomitszych architektów europy aby pokierowali przebudową bazyliki. Postanowili oni połączyć wszystkie innowacyjne rozwiązania architektoniczne zastosowane w kościołach romańskich – ostro zakończone łuki, sklepienie krzyżowo-żebrowe czy systemy przyporowe. Powiększono okna jednocześnie rozkładając ciężar dachu za sprawą sklepienia krzyżowo-żebrowego oraz zewnętrznych łuków przyporowych. Do wschodniej części kościoła dobudowano małe kaplice. Przebudowę zakończono w 1144 r.